Melbourne przez dekady szczyciło się mianem jednego z najbardziej przyjaznych miast do życia na świecie, jednak pod względem infrastruktury transportowej pozostawało jedną z ostatnich wielkich metropolii, która nie posiadała w pełni wydzielonego systemu metra. Wszystko zmieniło się na przełomie 2025 i 2026 roku, gdy oficjalnie zainaugurowano działalność projektu Metro Tunnel – inwestycji, która na zawsze odmieniła mapę komunikacyjną stanu Wiktoria.
Metro Tunnel. Darmowe przejazdy na powitanie
Wielkie otwarcie zostało zaplanowane z rozmachem godnym największej inwestycji infrastrukturalnej ostatnich lat. Aby zachęcić mieszkańców do przetestowania nowej trasy, rząd Wiktorii ogłosił program „Summer Start”. Oficjalne uruchomienie tunelu nastąpiło 30 listopada 2025 roku.
Dla pasażerów przygotowano wyjątkowy prezent: przez wszystkie weekendy od końca listopada aż do 1 lutego 2026 roku przejazdy wszystkimi środkami transportu publicznego w Melbourne (pociągami, tramwajami i autobusami) były całkowicie bezpłatne. Miało to nie tylko rozładować tłoki podczas pierwszych dni operacyjnych, ale przede wszystkim pozwolić melbournians na oswojenie się z nowymi nazwami stacji i zmienionym układem połączeń.
Metro w Melbourne. Trasa, stacje i parametry techniczne
Nowe metro w Melbourne to nie tylko tunel, to nowoczesna arteria o długości 9 kilometrów, składająca się z dwóch równoległych nitek przebiegających głęboko pod gęstą zabudową CBD (Central Business District). Trasa łączy zachodnią część miasta (okolice stacji Footscray) z południowo-wschodnią (rejon South Yarra).
Sercem projektu jest 5 całkowicie nowych, nowoczesnych stacji podziemnych, które stały się wizytówką architektoniczną miasta:
- Arden – zlokalizowana w dzielnicy North Melbourne, mająca stać się katalizatorem rewitalizacji tej części miasta.
- Parkville – obsługująca kluczowy węzeł edukacyjno-medyczny (University of Melbourne oraz szpitale).
- State Library – centralny punkt przesiadkowy, połączony podziemnym łącznikiem ze stacją Melbourne Central.
- Town Hall – zlokalizowana w sercu miasta, połączona z węzłem Flinders Street.
- Anzac – nowoczesna stacja pod St Kilda Road, obsługująca m.in. Shrine of Remembrance.
Dzięki nowej trasie linia Sunbury (na zachodzie) została połączona z liniami Cranbourne i Pakenham (na wschodzie), tworząc ciągłą, wysokoprzepustową magistralę biegnącą przez środek metropolii.
Szczegóły stacji Metro Tunnel w Melbourne
| Nazwa Stacji | Linia (Obsługiwane kierunki) | Głębokość / Długość peronu | Główne wejścia (Ulice) |
| Arden | Sunbury – Cranbourne/Pakenham | 14 m głęb. / 225m dł. | Corner of Arden Street & Lauriston Street |
| Parkville | Sunbury – Cranbourne/Pakenham | 32 m głęb. / 225m dł. | Grattan Street (przy Royal Melbourne Hospital & University of Melbourne) |
| State Library | Sunbury – Cranbourne/Pakenham | 36 m głęb. / 225m dł. | La Trobe Street & Swanston Street (połączona z Melbourne Central) |
| Town Hall | Sunbury – Cranbourne/Pakenham | 33 m głęb. / 225m dł. | Collins Street & Flinders Street (połączona z pociągami City Loop) |
| Anzac | Sunbury – Cranbourne/Pakenham | 15 m głęb. / 225m dł. | St Kilda Road (pod ziemią, w pasie rozdzielającym jezdnie) |
Koszty podróży i system biletowy
Mimo ogromnych kosztów budowy (szacowanych na ponad 12 miliardów dolarów australijskich), system taryfowy pozostał zintegrowany z resztą sieci. Przejazd metrem rozliczany jest za pomocą karty myki. Cena za przejazd w Strefie 1 (obejmującej cały Metro Tunnel) wynosi standardową stawkę dzienną, która w 2026 roku oscyluje wokół 10,60 AUD za nielimitowane przejazdy w ciągu dnia (stawka „daily cap”) lub ok. 5,30 AUD za przejazd dwugodzinny.
Koszt przejazdu w przeliczeniu na PLN
Przyjmując aktualny kurs wymiany (1 AUD ≈ 2,42 PLN), ceny biletów w strefie 1 (obejmującej cały Metro Tunnel) prezentują się następująco:
- Bilet 2-godzinny: ok. 12,83 PLN (5,30 AUD)
- Bilet całodniowy (Daily Cap): ok. 25,65 PLN (10,60 AUD)
- Weekendowy limit (Weekend Cap): ok. 17,42 PLN (7,20 AUD)
Poznaj parametry techniczne projektu
- Całkowita długość tuneli: 9 kilometrów (dwa równoległe tunele o średnicy ok. 6,3 m).
- Czas przejazdu przez cały tunel: Ok. 12–15 minut.
- Częstotliwość w szczycie: Pociągi kursują co 2 do 3 minut dzięki nowoczesnemu systemowi sygnalizacji High Capacity Signalling (HCS).
- Integracja: Każda ze stacji jest w pełni dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych i posiada najnowocześniejsze systemy bramek peronowych (Platform Screen Doors), które zwiększają bezpieczeństwo pasażerów.
Porównanie z City Loop (Starszy system)
Dla porównania, stacje City Loop (takie jak Flagstaff czy Parliament) znajdują się na innej trasie, tworząc pętlę wokół centrum. Nowy tunel przecina miasto „na wskroś”, co drastycznie skraca czas podróży z zachodnich przedmieść na południowy wschód, ponieważ pociągi nie muszą już krążyć wokół CBD.
Dziedzictwo City Loop
Przed otwarciem Metro Tunnel, kręgosłupem komunikacyjnym miasta był City Loop. Otwarta etapami w latach 1981–1985, podziemna pętla okalająca centrum, była do tej pory jedynym podziemnym doświadczeniem kolejowym w Melbourne.
City Loop składa się z czterech tuneli i obsługuje pięć stacji: Flinders Street, Southern Cross, Flagstaff, Melbourne Central oraz Parliament. Choć system ten był rewolucyjny w latach 80., z czasem stał się „wąskim gardłem”. Pociągi z różnych linii musiały dzielić te same tory w pętli, co ograniczało częstotliwość kursowania. Nowe metro odciążyło City Loop o około 15-20%, co pozwoliło na dodanie dodatkowych kursów na innych liniach, które nie wjeżdżają do nowego tunelu.
Przyszłość: Kolejne kroki rozwoju metra w Melbourne
Otwarcie Metro Tunnel to dopiero początek ambitnej wizji „Metropolii Metra”. Obecnie trwają zaawansowane prace nad kolejnymi etapami rozwoju sieci:
- Airport Rail Link: Wykorzystując nową infrastrukturę, Melbourne buduje bezpośrednie połączenie kolejowe z lotniskiem Tullamarine, które ma zostać zintegrowane z systemem metra do 2029 roku.
- Suburban Rail Loop (SRL): To gigantyczny projekt budowy pierścieniowej linii metra, która połączy przedmieścia Melbourne bez konieczności przejazdu przez centrum. Pierwszy etap (SRL East) jest już w fazie intensywnej budowy.
- Modernizacja systemów sygnalizacji: Do 2027 roku cała sieć Metro Tunnel ma przejść na w pełni zautomatyzowany system sterowania pociągiem (CBTC), co pozwoli na kursowanie składów co 2-3 minuty w godzinach szczytu.
Melbourne, uruchamiając Metro Tunnel, oficjalnie zamknęło erę bycia „największą wioską z tramwajami” i stało się pełnoprawną, nowoczesną metropolią gotową na wyzwania XXI wieku.
Technologia za miliardy: 5 ciekawostek o Metro Tunnel
Tarcze drążące (TBM) o imionach kobiet
Tunele wydrążyły cztery gigantyczne maszyny TBM. Zgodnie z tradycją otrzymały one imiona po wybitnych kobietach: Joan (Joan Kirner, pierwsza premier Wiktorii), Meg (Margaret Court, mistrzyni tenisa), Alice (Alice Appleford, pielęgniarka wojenna) oraz Millie (Millie Peacock, pierwsza kobieta w parlamencie Wiktorii).
Bramki peronowe (Platform Screen Doors)
Metro Tunnel to pierwsza sieć w Melbourne, w której zastosowano szklane ściany oddzielające peron od torów. Otwierają się one synchronicznie z drzwiami pociągu, co drastycznie zwiększa bezpieczeństwo i pozwala na lepszą klimatyzację stacji.
Głębokość ekstremalna
Najgłębszy punkt tunelu znajduje się pod rzeką Yarra oraz pod istniejącym tunelem drogowym Burnley Tunnel – pociągi zjeżdżają tam na głębokość ok. 40 metrów pod poziomem gruntu.
Pociągi nowej generacji (HCMT)
Trasę obsługują wyłącznie pociągi High Capacity Metro Trains. Są one o 20% dłuższe od standardowych składów w Melbourne i mogą pomieścić ponad 1100 pasażerów w jednym przejeździe.
Archeologiczne skarby
Podczas wykopów pod stacjami Town Hall i State Library archeolodzy znaleźli ponad milion artefaktów z czasów gorączki złota w Wiktorii, w tym stare narzędzia, monety, a nawet pozostałości XIX-wiecznych piwnic i fundamentów.
Metro w Melbourne: (c) Podroze.Turystyka.pl / GM
Na zdjęciu: jedna ze stacji. Mieszkanka Melbourne Bogumiła Żongołłowicz jak wielu innych, skorzystała z możliwości premierowych przejazdów pod ulicami miasta
Zobacz też:
> Ciekawostki o Melbourne
> Ciekawostki o Australii